Hisse senetlerinde bedelli ve bedelsiz sermaye artışı, yatırımcılar için önemli kavramlardır. Bu yazıda, bedelli sermaye artışının ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve bedelsiz sermaye artışı ile arasındaki farkları adım adım basit bir şekilde anlatacağız.
Bedelli sermaye artışı, bir şirketin sermayesini artırmak için mevcut hissedarlarından para toplaması işlemidir. Bu işlemde, şirket yeni hisse senetleri çıkarır ve bu hisse senetlerini hissedarlarına belirli bir bedel karşılığında sunar. Bu yöntem, şirketin faaliyetlerini genişletmek veya finansal yapısını güçlendirmek için tercih edilir.
Bedelli sermaye artışının hesaplanması için birkaç adım izlenir. Bu adımları daha iyi anlayabilmek için basit bir örnek üzerinden gidelim.
Farz edelim ki ABC A.Ş.’nin 1,000,000 adet hissesi var ve her bir hissenin değeri 10 TL. Şirket, sermayesini %50 artırmak istiyor ve bu artış için hisse başına 5 TL* bedel belirliyor. Yani yeni hesaplanan hisse hesabında ortaklara/hissedarlara şirket kasasına para eklemesi bekleniyor. Bunun için hesap sonucunda çıkan sayı kadar nakti yatırım hesabınızda boşta bekletmeniz gerekmektedir. Banka veya vadeli bir hesapta değil. Aracı kurum veya bankanızda yatırım hesabına bedelli tarihi öncesi o miktarı atıp işlemin otomatik tamamlanmasını beklemelisiniz.
(*Bu genelde hisse başı 1 TL bedel gerektirir. KAP’ta yayınlanan şirket duyurusu takip edilmeli.)
Bedelsiz sermaye artışı, şirketin mevcut hissedarlarına herhangi bir bedel ödemeden ek hisse vermesi işlemidir. Bu işlem, genellikle şirketin karını veya yedek akçelerini sermayeye eklemesiyle yapılır.
Yine ABC A.Ş.’yi düşünelim. Şirket, mevcut hissedarlarına %50 oranında bedelsiz hisse vermeye karar veriyor. Bedelsiz sermaye artışında hisse sahipleri değil ücreti şirket aktiflerinden ekleyeceği için bir bedel yatırmanıza gerek yok. Bedelsiz bir şekilde yeniden hesaplanan hisse adediniz üzerinden sizinde aynı oranda hisse adediniz yeniden hesaplanacaktır.
Bedelsiz sermaye artışında hisse başına düşen değerde bir değişiklik olmaz çünkü şirketin piyasa değeri değişmez.
Bedelli sermaye artışı, şirketin sermayesini artırmak için hissedarlarından para topladığı bir yöntemdir ve yeni hisse fiyatının hesaplanması adımlarla yapılır. Bedelsiz sermaye artışı ise mevcut hissedarlara ek hisse verilmesi işlemidir ve genellikle şirketin karını sermayeye eklemesiyle yapılır. Her iki yöntem de şirketlerin finansal yapılarını güçlendirmek ve büyüme hedeflerine ulaşmak için kullanılan stratejilerdir.